Manas Destanı,Kırgızların milli destanı. Manzum olan destan yaklaşık olarak 16 000 beyittir.
Kırgızların aşamalardan geçerek bütünlük kazanmasıdır.
Kırgız hanı Karahan ölünce, Kırgızlar, Kalmukların boyunduruğu altına girer.
Manas Destanının Konusu
Bağımsızlık kazanmak isteyen Kırgızlar savaşa hazırlanır.
Karahanın oğullarından Çakıp, Altaylar’a göçer.
Kırgız bağımsızlığını sağlayacak çalışmalara başlar.
Bir gece Kırgızları kurtaracak kahramanın yeni doğacak oğlu olacağını düşünde görür.
Bir süre sonra doğan oğluna Manas adını verir. Çocuğun birtakım olağanüstü nitelikler taşıdığı görülür.
Çevresinde toplanan halk, Manas ile birlikte Kalmuklara karşı başarılı saldırılar düzenler.
Altaylar’da yaşayan Kırgızlar, Manas’ın bu olağanüstü başarılarını duyunca ona katılırlar.
Manas, kırgız bağımsızlık savaşının önderi olur.
Yapılan büyük bir savaşta ölür.
Halk, kardeşi Semetey’ı başkanlığa seçer. Burada destana yeni bir olay eklenir.
Semetey, Afgan hanının kızı Ayçürek’i sever.
Kalmuklar, kızı Semetey’e varması için kandırmaya çalışırlar.
Kral, kızını vermek istemez; bu yüzden kanlı çarpışmalar olur.
Semetey, savaşta üstün gelir.
Ayçürek ile evlenir. Destanın üçüncü konusu aile içi çarpışmalarıdır.
Sonunda, Manas’ın torunu Seytek birçok kahramanlık göstererek kıgız hanı olur, yapılan başarılı savaşlar sonunda Kırgızlar bağımsızlık kazanır.
Dil bakımından zengin bir kaynak olan Manas Destanı, folklor bakımından da önemlidir.
Destanın bazı bölümleri kırgız halk ozanları tarafından belli makamlara göre, toplantılarda okunurdu.
İslâmlığın dışında kalan bir toplumun sanat ürünü olan Manas Destanı’na sonradan islâm kültüründen birtakım unsurlar karıştı.
Şamanizmin derin etkisi altında kalan destanda.
Sayakbay Karalay tarafından toplanarak düzenlendi.
Kazak bilgini Çokan Velihanoğlu’nun bu konuda ilgi çekici çalışmaları vardır.
İlk Yorumu Siz Yapın