Babüssaade ağası nedir,Babüssaade kapı ağası,Babüssaade Ağaları,Babüssaade Ağası Nedir Osmanlı saray teşkilatında en önde gelen saray görevlileri.
Kısaltılmış olarak “Kapu ağası”, “Kapu ağalığı” da denirdi.
Babüssaade Ağaları, “Harem-i Hümayun” başta olmak üzere, saray dairelerini korumakla görevliydiler.
Bu bakımdan bunlar, saray dairelerinin subay ve nazırlarıydı.
Teşkilat II. Murad (1421-1451) tarafından kuruldu.
Bu göreve sadece “tevaşi” denilen akhadımlar arasından tayin yapılırdı.
Babüssaade ağaları, II. Mustafa (1691-1695) zamanına kadar Enderun-ı hümayunun en yüksek rütbeli zabiti idiler.
Sadrazamların padişahlara sunduğu telhisler (Padişahın onayını gerektiren sadaret tezkireleri) ve padişahların sadrazamlara yolladığı fermanları yerlerine iletmek onların göreviydi.
Büyük bir imtiyaza sahip olarak Saray-ı Hümayun kapılarının korunmasıyla Akağaların başı görevliydi.
İç halkı denilen Enderunlu gılmanların her türlü işlemleri, saraya alınış ve çıkışları, padişaha arz etmek işi de bunlara aitti.
Fatih Sultan Mehmed Kanunnamesi’nde bu hizmetler şöyle sıralanır:
“Bizzat rikab-ı Hümayunuma sahib-i arz olanlar: Kadı askerlerim ve Defterdarlarımdır.
Ve iç halkımdan Enderun Kapığası, Odabaşısı, Hazinedarbaşısı, Kilercibaşı ve Saray-ı Amirem ağası sahib-i arzdır, amma Kapıağası olan ihtiyar baştır.
Ekseriya Odabaşı, ve Kapıağası arzetmek gerektir… ”
Babüssaade ağalarının ulufeleri doksan akçe, yıllığı on beş dülbend on altı endaze atlas ve üç bin akça kuşak bahası ve on sekiz nakit akçe idi.
Sarayda başlı başına bir odada oturmak ancak Kapı ağaları’na mahsus olup, törenlerde en başta dururlardı.
Geleneklere göre, bayramlarda verilen bahşişlerden en fazla onlar alırdı.
Babüssaade ağalarına verilen imtiyazlı durum III. Murad’ın cülusuna kadar sürdü.
Onun saltanat döneminde de vezirlik derecesinde bir rütbe verildi ve “Haremeyn Evkafı Nezareti” bu ağaların yönetimine bırakıldı (1586).
Bu imtiyazlı durum III. Sultan Mehmed zamanında Babüssaade ağalarına yeniden tanındı ise de, sonradan “Haremeyn Evkafı”nın önemli bölümü yönetimlerinden alınıp, yalnız evkafa aid bazı ufak işler bırakıldı.
II. Mustafa döneminde, Çorlulu Ali Ağa’nın defterdarlığı sırasında Enderun-u hümayun teşkilatında geniş çapta değişiklikler yapıldı.
Enderun’un en büyük amiri silahtar ağa oldu.
Babüssaade ağalarının görevi sadece Babüssaade’nin korunması ile sınırlandırıldı.
Telhislerin ve fermanların padişah ve sadrazamlara götürülmesi görevini silahtar ağa üstlendi.
O zamana kadar padişahların cülüs merasimlerinde yeni padişah Babüssaade önüne kurulan tahta, sağ koluna Kızlar ağası (Darüssaadetüşşerife ağası), sol koluna da Kapuağası (Babüssaadetüşşerife ağası) girerek gelirdi.
Yeni düzenlemeyle, Babüssade ağalarının yerini de silahtar ağa aldı.
İlk Yorumu Siz Yapın