Bosna Eyaleti,Osmanlıda Bosna Eyaleti | Osmanlı Tarihi |

Bosna Eyaleti Hakkında Bilgi, Osmanlıda Bosna Eyaleti,Bosna Eyaleti Osmanlı imparatorluğunun idare bölgesi. 1463’te fethedilerek, Rumeli beylerbeyliğine bağlandı ve Minnetoğlu Mehmet Bey sancak beyliğine getirildi.

Osmanlıda Bosna Eyaleti

Bosna sancak beyleri, Bosna beyi diye anılıyor ve sancak Avrupa’daki Osmanlı topraklarının Orta koluna dahil bulunuyordu.

XVI. yy.da Osmanlı devleti Avrupa ortalarına doğru genişlediği sırada, Bosna sancaklı bir eyalet haline getirildi (1595). 389 Zeamet ve tımara ayrılan Bosna eyaletinin geliri 12 000 000 akçe idi.

Bosna eyaletinin ilk beylerbeyi Sokullu Gazi Ferhad Paşadır. Paşalar ilk önceleri Bosnasaray’da otururlarken, sonradan Banyaluka ve Travnik’e yerleştiler.

Bosna eyaleti, askeri bakımdan bir uç sayılırdı. Zeamet ve tımarlarından on bin cebeli çıkar, buna paşanın hasına göre çıkardığı üç bin asker katılır ve Avrupa içlerine akınlar yaparlardı.

Yeniçeri ocağının kaldırılmasından (17 haziran 1826) sonra buradaki yeniçeriler bu karara karşı geldiler ve 1827’de vali Abdurrahman Paşa bunlardan bazı sergerdeleri idam ettirdi ve yeniçeriliği ortadan kaldırdı.

Yeni askeri teşkilât kurulduktan sonra, burada bir askeri idadi okulu açıldı. Osmanlı devletinde, Tuna vilâyeti idare teşkilâtının düzenlenmesinden sonra ikinci olarak Bosna eyaleti teşkilâtlandırıldı (1865).

Bu nizamname ile Bosna eyaletinde kazalar cemaatlere, cemaatler yaftalara, yaftalar da köylere ayrıldı ve eyaletteki okulların idaresi için Maarifi Umumiye müdürlüğü kuruldu.

Bosna eyaleti, Türkiye maarif tarihinde ilk Maarif müdürlüğünün kurulduğu vilâyet olarak geçer.

İstanbul’da 1857’de kurulan Mülkiye mektebine bir şube olarak Bosna’da 1866’da Sabah mektebi ile öğretmen yetiştirmek için 1875’te bir Dârülmuallimin açıldı.

Bosna eyaleti vilâyet olmadan önce dokuz sancaktan ibaretti. Vilâyet haline getirildi.

Saraybosna (7 kaza), İzvornik (9 kaza), Bihke (8 kaza), Travnik (6 kaza), Hersek (11 kaza), Yenipazar (10 kaza) ve Banyaluka (5 kaza) olmak üzere yedi mutasarrıflık kuruldu.

1876’da Hersek Gaçka kazası ayrı bir mutasarrıflık haline getirildi ve iki sancaklı bir vilâyet olarak Bosna eyaletinden ayrıldı. Bu durum 1878 Berlin antlaşmasına kadar devam etti.

Son Bosna valisi Ahmed Mazhar Paşanın buradan ayrılmasıyla osmanlı hâkimiyeti sona erdi, sadece Kosova vilâyetine bağlı Yenipazar sancağının sivil idaresi osmanlı devletine bırakıldı.