Köknar Ağacı,Köknar’lar, kışın yaprak dökmeyen, görünüşü heybetli ağaçlardır. Ladin, hatta çamla karıştırılmasına rağmen, aralarında ayrılıklar vardır.
Köknar Ağacının Özellikleri
Köknar dalları eş biçimde, yassı ve çamınkilerden çok daha kısa yapraklarla örtülüdür.
Köknar kozalağının pulları teker teker eksenden ayrılarak tohumuyla birlikte düşer.
Tohum uçlarında sürekli kanatçıklar vardır, kozalaklarından ayrıktır ve uçları üç dişlidir, orta diş, ötekilerden daha belirgindir.
Yemiş yaprağı pulları iki yumurtacıklı, bu yumurtacıklar ortotrop düzende ve ters dönüktür.
Köknarlar, tek başına veya başka ağaçlarla karışık olarak büyük ormanlar meydana getirir.
Geniş yeşil sahalara veya cadde kenarlarına süs ağacı olarak da dikilir.
En yaygın türü ak köknar’ dır (Abies pectinata).
Bunun yassı iğneleri tarak dişleri biçiminde iki sıralıdır, alt uçlarında iki beyaz çizgi vardır.
Ormanlarda, çoğunlukla ladin ve gürgenle birarada bulunur.
Köknardan çok büyük boyda yapı kerestesi, her çeşit lata ve lambri gibi bıçkı kerestesi çıkar.
Bu ağaçlar ince, ağır ve düzgün gelişimli, gövdeleri budaksız olduğundan çatı tahtası yapımına çok elverişli kereste verir.
Ağacından fıçı tahtası, peynir kutusu çemberi yapılır.
Damarlı köknarın gövdesi tamamıyla budaksız olduğundan gemi direği yapımında kullanılır.
Uzun yıllar büyük ağaçların gölgesinde kalmış genç köknarlardan çok iyi şerbetçiotu hereği, merdiven basamağı, telgraf direği olur; kâğıt sanayiinde de kullanılır.
Köknar odunu yakıt olarak elverişli değildir.
Avrupa’ya ithal kerestesi olarak en çok İsveç, Norveç, Polonya, Finlandiya ve Rusya’dan kuzey köknarı gelir.
İki türü vardır: kızıl köknar, işlenmeye elverişli, havaya ve neme karşı dayanıklıdır; ak köknar, öncekinden daha düşük kalitede olmakla birlikte, yapı kafesi ve iç doğrama işleri için elverişlidir.
Belsem köknarı, daha çok Amerika’nın kuzeyinde Büyük Okyanus kıyılarında yetişen bir çeşit ak köknardır.
Beyaz renkli kerestesi hafif ve yumuşaktır, ancak ambalaj sandığı yapımında ve kağıt sanayiinde hammadde olarak kullanılır.
Belsem köknarından kanada belsemi adıyla bilinen bir reçine çıkarılır.
Bu madde, akışkanlığı ve camınkine yakın kırılma indisi sayesinde mikroskop incelemelerinde çok yararlı bir araç vazifesi görür.
Başka köknar çeşitleri şunlardır: nordmann köknarı, Kafkas dağlarında ve Türkiye’nin Doğu Karadeniz bölgesinde yetişir.
Pinoaro köknarı, en çok Ispanya’da bulunur; çatal yapraklı köknar, Japonya’nın soğuk bölgelerinde görülür.
Fraser köknarı, vatanı Kuzey Amerika, Kanada ve Virginia’dır; concolor köknar, Kuzey Amerika, özellikle Kayalık Dağlar bitkisidir.
Webb köknarı ve pindrow köknarı, Himalayalar’da bulunur.
Douglas köknarı (Pseudotsuga Douglas), köknar cinsi dışında kalan yakın bir cinstir.
Kuzey Amerika’da yetişir ve çok büyük boylara erişir, ağacı marangozlukta, ambalajcılıkta, yapıcılıkta, kâğıt sanayiinde, ayrıca da maden kuyuları dehlizlerinde istinat direği olarak kullanılır.
Türkiye’de nordmann köknarından başka batı karadeniz ve uludağ köknarı, toros köknarı ye kazdağı köknarı adı verilen çeşitlere rastlanır.
Ak köknardan terebentin üretilir: Finlandiya, İsviçre ve Avusturya’da bu ağaçtan çamsakızı ve katran, silvestir çamından, çam filizi denen çam esansı çıkarılır.
İlk Yorumu Siz Yapın